دانلود متن کامل پايان نامه کارشناسي درباره تناسب آيات

دانلود متن کامل پايان نامه کارشناسي درباره تناسب آيات

دانلود-متن-کامل-پايان-نامه-کارشناسي-درباره-تناسب-آيات

 

 

 

 

 

 

 

 

در اين پست مي توانيد متن کامل پايان نامه کارشناسي درباره تناسب آيات را  با فرمت ورد word دانلود نمائيد:

 

 دانشکده علوم قرآني تهران

 پژوهشي در تناسب آيات

 

 

استاد راهنما:

دکتر قاسم پورحسن

 

 مقدمه:………………………………… 1

بيان مسأله:……………………………. 3

اهميت موضوع:…………………………… 6

سؤالات اصلي:……………………………. 10

سؤالات فرعي:……………………………. 10

فرضيه:………………………………… 10

چکيده:………………………………… 11

 بخش اول: بررسيهاي مفهومي………………… 12

بررسي لغوي تناسب:………………………. 13

بررسي لغوي سياق:……………………….. 14

بررسي لغوي اسباب النزول:………………… 15

بررسيهاي اصطلاحي:……………………….. 16

تعريف اصطلاحي تناسب:…………………….. 16

تعريف اصطلاحي سياق:……………………… 25

تعريف اصطلاحي اسباب النزول:………………. 28

مقايسه بين تناسب، سياق و اسباب النزول:……. 31

انواع تناسب……………………………. 37

بخش دوم: پيشينه پژوهشها و آراء علما در مورد تناسب:….. 45

فصل اول: سده هاي اول تا پنجم…………….. 46

فصل دوم: سده هاي ششم تا نهم……………… 52

فصل سوم: سده هاي دهم تا چهاردهم………….. 62

فصل چهارم: علماي معاصر………………….. 70

فصل پنجم: مستشرقين……………………… 74

 بخش سوم: پژوهشهاي موردي آيات…………….. 78

فصل اول: سوره بقره آيات 39-30……………. 79

فصل دوم: سوره آل عمران آيات 61-33………… 92

فصل سوم: سوره نساء آيات 88-80……………. 103

نتيجه گيري:……………………………. 112

فهرست منابع……………………………. 115

 

مقدمه:

(امام رضا (ع) مي فرمايند: قرآن ريسمان و دستگيره محکم الهي است، قرآن راه برتري است که انسانها را به سوي بهشت ره مي نمايد و از آتش دوزخ مي رهاند، گذشت زمان آنرا فرسوده نمي کند و گفتار آدميان آن را تباه نمي سازد زيرا ويژه زماني خاص نيست و دليل روشني براي همه انسانهاست. از پيش رو و پشت سر، خط بطلان بر آن کشيده نمي شود، کتابي است فرود آمده از سوي حکيم حميد)

اين معجزه جاويد که به صورت کتابي مشتمل بر سور و آيات است، مجموعه اي هدفمند، منظم و يکپارچه است که در عين کامل بودن و مشتمل بودن بر تمام نيازهاي بشر از هر گونه ضعف و يا زيادت مبراست.

قرآن کريم دريچه اي است مابين خالق و مخلوق، خالقي ازلي و ابدي و مخلوقي فاني و اين کتاب مقدس در همه ادوار، پاسخگوي بشر تشنه حقيقت و خواهان شناخت خالق خويش است شناخت قرآن براي هر فرد عالم به عنوان فرد عالم و براي هر فرد مؤمن به عنوان يک فرد مؤمن امري ضروري و واجب است. شناخت قرآن از آن جهت ضروري است که اين کتاب، در تکوين سرنوشت جوامع اسلامي و بلکه در تکوين سرنوشت بشريت مؤثر بوده است. نگاهي به تاريخ، اين نکته را روشن مي کند که عملاً هيچ کتابي به اندازه قرآن بر روي جوامع بشري و بر زندگي انسانها تاثير گذار نبوده است.

در اين تحقيق بر آنيم تا يکي از وجوه اعجاز قرآن يعني وجود تناسب و هماهنگي ميان آيات قرآن کريم را بررسي کنيم.

منابع اصلي در اين تحقيق اولاً کتبي است که به طور مستقيم به بحث تناسب آيات پرداخته و ثانياً کتابهايي که اين بحث را در ميان فصول و بخشهايشان آورده اند و در بحث موردي، يعني اثبات وجود تناسب بين دسته هاي مختلفي از آيات منبع اصلي کتب تفاسير است که در اين ميان از مهمترين کتابهاي تفسيري شيعه و سني استفاده شده است.

اين تحقيق مشتمل بر کليات و سه بخش و هشت فصل مي باشد که به بررسي وجوه مختلف مطرح در خصوص تناسب آيات پرداخته شده است.

اميد است با بررسي هاي بيشتر و يافتن هر چه بيشتر حقايق در اين زمينه راه به سوي دستيابي به درياي بيکران معارف قرآن هموار تر گردد.

بيان مسأله:

کتاب الهي به اعتبارهاي مختلف به اجزائي تقسيم مي‌شود، از جمله سوره، آيه، جزء، حزب و… آنچه که آشکار است، اين است که از زمان نزول، آيات و سور به طور مجزا وجود داشتند، و با استفاده از احاديث مي توان به اين مطلب دست يافت و همچنين اکثر علماي علوم قرآني معتقدند، همزمان با نزول آيات، پيامبر اکرم (ص) جايگاه دقيق آنها را نيز مشخص مي فرمودند، بنابراين ترتيب آيات توقيفي است. همچنانکه بسياري از علماي اسلامي نيز بر اين مطلب تصريح دارند از جمله:

(زرکشي در البرهان مي نويسد «فاما الايات في کل سوره و وضع البسمله اوائلها فترتيبها توقيفي بلاشک و لا خلاف فيه» سيوطي در الاتقان خود بر همين نظر است و چنين مي نويسد:«الاجماع و النصوص المترادفه علي ان ترتيب الايات توقيفي لاشبهه في ذلک اما الاجماع فنقله غير واحد، منهم الزرکشي في البرهان و ابوجعفر ابن زبير في مناسباته و عبارته: ترتيب الآيات في سورها واقع بتوقيفه (ص) و امره من غير خلاف في هذا بين المسلمين»، محمد عبدالعظيم زرقاني که از ديگر دانشمندان علوم اسلامي است نيز مي‌نويسد:«انعقد اجماع الامه علي ان ترتيب آيات القرآن الکريم علي هذا النمط الذي نراه اليوم بالمصاحف کان بتوقيف من النبي (ص) عن الله تعالي و انه لا مجال للرأي و الاجتهاد فيه»).

حال که ثابت شد ترتيب آيات توقيفي است و براساس حکمت الهي مي باشد و لغو و بيهوده نيست، و ديده مي شود که برخي آيات مجاور شامل موضوعات مختلف و متفاوت هستند و در بعضي موارد ديده مي شود حتي در يک آيه نيز موضوعات کاملاً متفاوت مطرح است، در يک ديد کلي، گاهاً اختلاف در يک آيه، تفاوت در عبارات مجاور، اختلاف موضوعات مطرح در يک آيه با عبارت انتهايي، اختلاف ميان آيات مجاور، اختلاف ميان آيات يک سوره، اختلاف ميان سوره هاي مجاور ديده مي شود ولي در پس اين اختلافات حکمت و يا حکمتهايي نهفته است که کشف همه آنها نيازمند غور و بررسي فراوان و استفاده از منبع بيکران علم معصومين (ع) مي باشد.

و اما در مورد تناسب سوره ها از آنجا که توقيفي بودن آنها ثابت شده نيست و حداقل در پاره‌اي موارد، چينش اجتهادي سور براي ما محرز است در اين تحقيق وارد حيطه تناسب سور نشده‌ايم و بررسي هاي انجام شده بر روي تحقيقات صورت گرفته در مورد تناسب سور نشان مي دهد، غالب ارتباطات ذکر شده، با تکلف، ابداعي و ذوقي بوده و داراي پشتوانه محکم و قابل اعتمادي نيست، بنابراين در اين بحث به اين موضوع پرداخته نشده است.

نکته ديگر اين است که به دليل شباهت سه واژه: سياق، اسباب النزول و تناسب، گاهاً اين واژگان به جاي يکديگر استعمال مي شوند و اين در حالي است که حوزه اين سه علم از يکديگر تفکيک شده است. (اسباب النزول، پيوند يک يا چند آيه با بافت تاريخي آن آيات را بيان مي کند، اما علم مناسب ميان آيات و سوره ها ترتيب تاريخي در نزول آيات قرآن را کنار مي گذارد و رابطه اي ميان آن آيات و سوره ها را در ترتيب کنوني متن قرآني بررسي مي کند و سياق قرايني است که در شناساندن معناي متن نقش دارد)، با توجه به تعاريف مذکور روشن مي شود که اين سه حوزه عليرغم شباهتهايي، از يکديگر قابل تفکيک مي باشند و نمي توان آنها را به جاي يکديگر بکار برد. و اما موضوع اصلي اين تحقيق که همان مناسبت ميان آيات مي باشد، يک بحث توصيفي است و عمده دانشمندان علوم اسلامي به شرايط معنوي و وجود پيوندي نيرومند ميان آيات معتقدند، البته در اين ميان نقدهايي هم وجود دارد که قويترين آنها متعلق به شيخ عزالدين عبدالسلام (606) مي‌باشد که معتقد است شرط وجود ارتباط آن است که موضوع متن، موضوعي واحد باشد و در قرآن کريم که در مدت زماني طولاني (23 سال) و در شرايط گوناگون و با موضوعات مختلفي نازل شده، نمي توان ارتباطي يافت و کوشش در اين زمينه بيهوده بلکه نادرست مي باشد. ولي غالب انديشمندان با نظريه تناسب آيات موافقند و ادله مختلفي را در جهت اثبات آن ارائه کرده اند، از جمله مهمترين دلايل بر وجود تناسب ميان آيات مسأله وحدت ذات اقدس الهي و وحدت موضوعي کليه معارف قرآن کريم است که اثبات مي کند علي رغم مشاهده تشتت و اختلافات ظاهري ميان آيات، همه آنها يک کل تجزيه ناپذير مي باشند و دانش تناسب به گشودن اسرار ترتيب آيات مي پردازد.

همچناني که در فصول آينده نيز ذکر خواهيم کرد، اولين کسي که در زمينه دانش تناسب آيات کتابي تأليف کرد ابوبکر نيشابوري بود که متأسفانه اثر مکتوبي از وي به دست ما نرسيده دومين کتاب در اين زمينه کتاب «البرهان في مناسبه ترتيب سور القرآن» مي باشد و سيوطي دانشمند بزرگ قرن دهم معتقد است سومين کتاب را خودش در اين زمينه با نام «تناسق الدرر في تناسب السور» تأليف نموده است، کتابهاي ديگري نيز در اين زمينه به رشته تحرير در آمده‌اند که به دليل بحث مفصل در اين خصوص در فصل سوم اين تحقيق از تکرار آن خودداري مي کنيم. ولي آنچه مشهود است تلاش دانشمندان اخير در اين زمينه است که نگارش کتابهايي با همين عنوان، مقالات، پايان نامه ها و … گواه اين مدعاست، توجه مفسران نيز در اين زمينه رو به افزايش است و حتي برخي از مفسران در مورد هر آيه، تحت عنوان تناسب آيات و يا نظم به بررسي موردي پيوستگي ميان آيات پرداخته و نظرات انديشمندانه خود را مطرح ساخته‌اند از جمله آيت ا… جوادي آملي «حفظه الله» در تفسير تسنيم خود در ابتداي بحث تقسيري، بحثي نسبتاً مفصل را به اين موضوع اختصاص داده اند.

البته در خصوص تناسب آيات حرفهاي ناگفته بسيار زيادي وجود دارد که تحقيقات و زمان بيشتري جهت کشف آنها لازم است.

اهميت موضوع:

(مطالعه و بررسي درباره هماهنگي و تناسب ميان اجزاء و بخشهاي قرآن کريم، يکي از جذابترين و سودمندترين دانشهاي قرآني است و نکات شناختي و تفسيري فراواني را در خود نهفته دارد.

برخي از آثار و فوايد اين بحث بدين قرار است:

الف) توانمند ساختن مفسر و گشودن دريچه هاي جديد در تفسير و دستيابي به لطايفي در قرآن.

ب) پاسخ به شبهات و دفاع از حريم قرآن کريم.

ج) اثبات معجزه بودن قرآن کريم.

د) ياري رساندن به ديگر قضاياي علوم قرآني و برخي مباحث اعتقادي)

(دلايلي که اقتضا دارد علم تناسب آيات هر چه بيشتر مورد توجه قرار گيرد، در دو عنوان زير خلاصه مي گردد:

1- پاسخ به نظريه‌اي که قرآن را پراکنده و از هم گسسته مي داند:

غالب مستشرقان و برخي از دانشمندان اسلامي معتقدند که قرآن، مجموعه اي پراکنده است که رشته مطالب آن از هم گسسته شده است، اينان براي اثبات نظريه خويش، عمدتاً به اجتهادي بودن ترتيب آيات و شيوه بياني قرآن نظر دارند که در آن برخي تکرار ها قابل مشاهده است و گاه در ميان آيات مربوط به يک موضوع خاص، ناگهان، مسأله ديگري روييده و به دنبال آن مجدداً موضوع نخستين از سر گرفته مي شود. مفاد اين ديدگاه، تنزل دادن کلام آسماني قرآن به سطحي پايينتر از سخنان معمولي بشري است که به هيچ روي نمي توان نشانه اي از اعجاز را در چگونگي نظم گرفتن مطالب آن جستجو کرد.

اکنون با توجه به مطلب فوق، آيا اين تکرارها و پراکنده گوييهاي ظاهري، از ضعف تأليف و عدم تناسب ميان بخشهاي گوناگون آيات ناشي شده است يا در پشت سر اين تنوعها و دوباره گوييها نوعي وحدت و سازگاري نهفته است؟ در پاسخ بايد گفت: با تکيه بر علم تناسب و با به دست آوردن ديگر مقدمات براي فهم محتواي قرآن، به خوبي مي توان دريافت که نه تنها هيچ گونه آشفتگي و در هم ريختگي موضوعات و مطالب در سطح سوره ها موجود نيست، که نظمي شگرف سرتاسر هر کدام از سوره ها را فراپوشانده است و براي هر يک از آنها بايد به وجود هدف و يا اهدافي کلي قايل گشت که موضوعات فرعي ديگر برگردشان دور مي زنند، با اين طررز تلقي که نظم قرآن را معجزه آسا، نمايانده است، در حقيقت از حوزه توانمند اعجاز قرآن در بعد بياني و ادبي آن پاسداري شده است.

 

(ممکن است هنگام انتقال از فايل ورد به داخل سايت بعضي متون به هم بريزد يا بعضي نمادها و اشکال درج نشود ولي در فايل دانلودي همه چيز مرتب و کامل است)

متن کامل را مي توانيد دانلود نمائيد

چون فقط تکه هايي از متن پايان نامه در اين صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولي در فايل دانلودي متن کامل پايان نامه

همراه با تمام ضمائم (پيوست ها) با فرمت ورد word که قابل ويرايش و کپي کردن مي باشند

موجود است

دانلود فایل

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.